Dzień Pamięci o Holokauście

Dzień 27 stycznia Zgromadzenie Ogólne Narodów Zjednoczonych w 2005r. ustanowiło  Międzynarodowym Dniem Pamięci o Holokauście, jest to rocznica wyzwolenia przez wojska sowieckie obozu w Auschwitz-Birkenau w 1945r. W rocznicę tego dnia poszczególne państwa świata upamiętniają głównie ofiary własnej narodowości, ale także wszystkie ofiary Holokaustu bez względu na pochodzenie narodowościowe.

19 kwietnia 1943r. wybuchło powstanie w getcie warszawskim i ten dzień łączy się również z pamięcią o Holokauście. Szacuje się, że w holokauście zginęło około 6 mln Żydów, co stanowiło 1/3 wszystkich Żydów na świecie, a połowa zgładzonych to Żydzi polscy. Holokaust przetrwało 10% żydowskiej społeczności w Polsce. 2 mln ofiar holokaustu to dzieci. W samym Auschwitz-Birkenau zgładzono ponad milion ludzi, z czego ogromną większość stanowili Żydzi, a ponadto 75 tysięcy Polaków, tysiące Romów i jeńców wojennych różnej narodowości.

         Angielski termin Holocaust nawiązuje do łacińskiego holocaustum- całopalenie, spalanie w całości. Nawiązuje on do masowości mordów dokonywanych przez Niemców nazistowskich. Całopalenie jest także terminem biblijnym, oznaczającym rodzaj ofiary składanej w Świątyni (ofiara całościowa) na rzecz pojednania między Bogiem a człowiekiem, stąd właściwszym według  niektórych byłoby używać hebrajskiego terminu Szoah (zagłada, wyniszczenie) na określenie zagłady okresu II wojny światowej. W nomenklaturze nazistowskiej zaś mamy do czynienia z "kwestią żydowską", a plan zbrodni w obozach koncentracyjnych określali terminem endloesung -"ostateczne rozwiązanie".

Zagłada była wydarzeniem bezprecedensowym nie tylko w historii samych Żydów, ale w historii ludzkości w ogóle. I chociaż licznymi ofiarami nazistów byli także przedstawiciele wielu innych narodów, żadnego z nich Holokaust nie dotyczył w takim rozmiarze i na taką skalę jak narodu żydowskiego, którego zagłada była poprzedzona świadomym planowaniem i przygotowaniem. U podstaw morderczych planów nazistów legła szeroko rozbudowana rasistowska i antysemicka ideologia Adolfa Hitlera, w której Żyd stał się wcieleniem wszelkiego zła, nieszczęść i problemów, a ponadto każdy Żyd pozostawał całkowicie niereformowalny, toteż żadna konwersja na religię chrześcijańską nie mogła ocalić Żyda przed zagładą. Żydzi uważani byli za odrębny rodzaj człowieka, za podludzi. Traktowani jednak gorzej niż nawet zwierzęta.

Niech Międzynarodowy Dzień Pamięci o Holokauście stanie się dniem nadziei i wiary w przyszłość wolną od nietolerancji, uprzedzeń i nienawiści. Zapalmy świece w oknach, których blask ocali pamięć o tych, którzy zginęli, ale ciągle żyją w naszych sercach.

oprac. Dariusz Makać