Dzień z kulturą żydowską

21 listopada grupa młodzieży z naszej szkoły uczestniczyła w spotkaniu z kulturą żydowską. Dzień z kulturą żydowską zorganizowała Fabryka Sztuk. Młodzież wysłuchała wykładu Waldemara Tyszuka „Dzieci Holokaustu - wspólnota ocalonych". Dotyczył on sytuacji narodowościowej na Podlasiu.

Menora - siedmioramienny
kandelabr i symbol Izraela

Tuż przed II wojną światową udział ludności żydowskiej w liczącej 5000 osób populacji Tykocina wynosił 50%. Mieściła się tutaj druga co do wielkości (po krakowskiej) gmina żydowska w Polsce. Po agresji Niemiec i Związku Radzieckiego tereny te zmieniały okupanta- w latach 1939- 1941 okupacja radziecka. Po 22 czerwcu 1941r. pojawiają się tam Niemcy rozpoczynając ich planową zagładę. Latem 1941r. ludność żydowska licząca około 1400 osób została wymordowana w lasach w pobliżu wsi Łopuchowo. Prelegent mówił również o sytuacji w getcie białostockim, gdzie 16 sierpnia 1943r. wybuchło powstanie, które trwało do 20. tego miesiąca.  Był to drugi co do wielkości po powstaniu w getcie warszawskim zryw ludności żydowskiej przeciw hitlerowcom. Zostało zorganizowane, a następnie dowodzone przez Antyfaszystowską Organizację Bojową. Do pojedynczych przypadków stawiania oporu hitlerowcom dochodziło jeszcze przed wybuchem powstania. Jednym z bardziej znanych wystąpień jest przypadek Icchoka Malmeda, który w obronie rodziny oblał kwasem solnym niemieckiego żołnierza biorącego udział w łapance Żydów. Do masowego zrywu doszło na wieść o niemieckich przygotowaniach do likwidacji getta, związanych z uruchomieniem komór gazowych w obozie zagłady Auschwitz. Było z góry skazane na niepowodzenie. Samo powstanie trwało niewiele ponad dobę, przez kolejne kilka dni broniło się jeszcze kilka punktów oporu. Przywódcy powstania, Mordechaj Tenenbaum i Daniel Moszkowicz, wobec beznadziejności sytuacji popełnili samobójstwo. Niedługo później getto zostało zlikwidowane, a jego mieszkańców wywieziono do obozów w Treblince, Majdanku, Auschwitz i Terezinie. Z ponad 60 tysięcy Żydów mieszkających przed wojną w Białymstoku i okolicach przeżyło zaledwie kilkuset.

Budynek Synagogi Wielkiej w Tykocinie

Po wykładzie zebrani obejrzeli film dokumentalny „Wstańcie, bracia", w reżyserii  Karola Kalistego, autorem scenariusza jest Marzena Pisarska-Kalisty. Opowiadający historię Zbigniewa Siwińskiego, uratowanego z getta białostockiego i wychowanego przez polską rodzinę, który- już jako dorosły mężczyzna- poszukuje swoich korzeni. Zebrani mieli przyjemność poznać również autorów filmu.